تاریخچه هنر های رزمی
هرچند تاریخ هنرهای رزمی پیچیده بوده و چندان با دقت ثبت نشده است، اما آثار و شواهدی که از هنرهای رزمی اولیه در دست است نشان میدهد که از ابتدا شکلهای فراوانی از هنرهای رزمی وجود داشته است و هرکدام به طور جداگانه آغاز شده و شکل گرفته اند. اما به طور کلی، بعضی تمدنهای خاص، تاثیر فراوان و بیشتری بر شکل گیری هنرهای رزمی داشته اند. تاریخ هنرهای رزمی معاصر بیشتر به فرهنگ آسیایی نسبت داده میشود اما در حقیقت هزاران سال است که در هر سرزمین، اشکال مختلفی از هنرهای رزمی وجودداشته و دارد.
تمدّن ایرانی از تمدن های كهنِ جهان است . تمدن سومر در بین النهرین و در جنوب غرب ایران نخستین تمدن پیشرفتة بشری است . سومریان با اختراع خط میخی نقطة عطفی در تاریخ جهان بوجود آوردند . در بین سومریان نیز مانند سایر تمدن ها ، شكار محرّكی بوده است برای فعالیت بدنی انسانها .
در قرن 7 قبل از میلاد دولت ماد تشكیل شد كه داستان ِ جنگهای طولانی آنها با دولت آشور در تاریخ ثبت است . مادی ها به پرورش اسب پرداخته و ارتشی مسلّح به تیر و كمان و شمشیر بوجود آوردند . در آن زمان نوعی تیر اندازی با كمان معمول بود كه قیقاج زدن نامیده می شد . بدین ترتیب كه یك یا چند دَكَل به ارتفاع 6 متر را در وسط میدانی نصب كرده و بر بالای آن پیاله هایی قرار می دادند . سواركار به سمت ِ دكل می تاخت و همین كه از دكل رد می شد ، به سمت عقب برگشته و در همان حین ِ تاخت ، تیری را از كمان رها می كرد . این ورزش تقریباً شبیه هنر ژاپنی كیوبا بوده است .
هخامنشیان پس از ماد ها حكومت را در دست گرفته و تقویت قوای جسمانی و پرداختن به ورزش رونق گرفت . بگفتة هرودوت نویسندة نامی یونانی ، در آن زمان ایرانیان به فرزندان ِ خود سه چیز را می آموختند : « اسب سواری ، تیر اندازی و راستگویی » . ایرانیان در اسب سواری ، زین و ركاب بكار نمی بردند و در موقع سوارشدن ، بر روی اسب می پریده اند . علاوه بر این سحرخیزی ، شنا ، كشتی ، ارّابه رانی ، كوهنوردی ، پیاده روی ، دو ، مشت زنی ، قیقاج زدن ، زوبین انداختن ( پرتاب ِ نوعی نیزة كوچك ) و چوگان بازی ، جزو عادات ِ آن دورة مردمان ایران باستان بوده است .
قرن ها بعد و با ورود اسلام در قرن 6 میلادی ، دیانت نیز وارد تربیت بدنی ایران شده و بر غنای آن افزوده شد . لفظ قهرمان به پهلوان تبدیل شده و كشتی ایران باستان نیز كشتی پهلوانی نامیده شد .
از قرن 8 میلادی جرید بازی بوجود آمد . جرید ( جِرِد ) نوعی نیزة چوبی است كه سواركاران در برابر یكدیگر قرار گرفته و آنرا بسوی همدیگر پرتاب می كردند . جرید همان زوبین است كه در زمان هخامنشی بكار می رفت. در این ورزش طرفین حتی سعی در گرفتن ِنیزة حریف در هوا میكردند .
در زمان سلسلة صفویان ، قُپُق اندازی( قاپوق اندازی ) رواج یافت كه همان ورزش قیقاج زدن بود .
با ورود مغول ها به ایران ، مشت زنی ِ مغولی نیز در ایران رواج یافت . كشتی گیران مغولی مبارزاتی با كشتی گیران ایرانی داشته اند كه در تاریخ ثبت شده است . به هر حال ورزش ایران با انواع كشتی های محلی ِآن معروف است كه معروف ترین آنها عبارتند از : باچوخه ، لوچو ، گیله مَردی ، زوران پاتوله ، زوران مچكه و آشیرما .
قدیمی ترین سبک رزمی و نوینی که در ایران تمرین می شود کونگفو توآ نام دارد. البته این هنر تقریبا هیچ ارتباطی با سبکهای کوانگفوی چینی ندارد و بکارگیری لفظ کونگفو در ابتدای نام آن تنها بخاطر تفکیک آن از سبکهای کاراته بوده است و همچنین معروفیت سبکهای چینی و بخصوص بروس لی در زمان ابداع این سبک.
كونگ فو توآ Kung Fu TOA معروف ترین سبك رزمی كشورایران است كه كونگ فوی ایرانی نیز نامیده می شود و توسط ابراهیم میرزائی ( متولد 1939 م ) پایه گزاری شده است .
رومیان باستان هم با شیوه ای متفاوت به هنرهای رزمی می پرداختند. آموزش هنرهای رزمی رومی شامل تدریس تلفیقی از سلاحها و سپرها با حرکات بدنی است. دلیل این کار نیز واضح است، مسابقات مهارتهای جنگی آن زمان معمولا به مرگ ختم میشد و حریف لزوماً انسان نبود. رومیان باستان از تماشای نبرد منجر به مرگ انسان و جانوران وحشی بسیار لذت میبردند! این شیوه مبارزه، استفاده از اسلحه را ضروری میکرد و در عین حال موجب پیدایش تکنیکهای رزمی بسیار موثری شد که در طول زمان همچنان کارآمد باقی مانده اند.
تاثیر ژاپن نیز بر هنرهای رزمی بسیار قابل توجه بوده است. تاریخ هنرهای رزمی به اندازه شیوه های آن،متنوع و گوناگون است. اما یک عامل مشترک در بین تمام آنها وجود دارد و آن نیاز به دفاع شخصی است. بعضی از این فنون بسیار عملی تر از انواع دیگر آن هستند اما میتوان گفت که هر هنر رزمی به مبارز این امکان را میدهد تا با روشی متمایز و موثر به دفاع ازخود بپردازد. هنرهای رزمی سنتی به دو دسته ملایم و خشن تقسیم میشوند البته هر دو دسته دارای عناصری از روش دیگر را در خود دارند و این قاعده کلی و اصلی هر ورزش است که آنرا در دسته ملایم یا خشن جای میدهد.
قدیمی ترین استاد تاریخی هنرهای رزمی، مربوط به تصاویر برجسته سنگی متعلق به «۵۰۰۰» سال پیش است که در منطقه بابل کشف شده و در واقع همان ایران قدیم است. توران همان سرزمین ترکستان است که در زمان حکومت فریدون بر ایران، یکی از پسران او به نام تور متولی آن بود و به همین دلیل نام آن را توران نهادند. منشاء هنرهای رزمی کنونی در واقع همین ترک ها بوده اند که ظاهراً بعد از اسلام زمانی که این سرزمین را اویغورستان می نامیدند و پس از تصرف سرزمین چین که اویغورها «۲۰۰» سال حاکمان مطلق آن شدند، این هنرها در این سرمزنی توسعه یافت و بیشتر، مرکز گسترش آن را شهر «شانگ سی» در استان «هبی» البته با اسامی کنونی آن می دانند. این استان همسایه ی استان چینی و بودائی نشین «هنان» می باشد که معبد شائولین در آن است و به غلط به دلیل آن که حکومت کنونی چین بودائیست آن را منشأ هنرهای رزمی به دنیا معرفی کرده اند .
ترکستان یا توران سرزمینی پهن آور در شمال چین است که از یک سو همسایه ی ایران و از سوی دیگر همسایگی چین را دار است و ساکنان آن قبایلی ترک زبان بوده اند که ترک های دیگر نقاط یا از نوادگان آن ها هستند یا توسط آن ها ترک زبان شده اند.
این سرزمین منشأ و محل اسکان چندین قبیله از جمله اویغورها، ختاها، اقوزها و ترکمن ها می باشد که بعضی از این اقوام اکنون صاحب سرزمینی مستقل هستند مانند قرقیزها. این سرزمین قریب به ۵۰ سال است به نام ایالت «سین کیانک» تغییر نام داده است و اهالی آن وادار شده اند به جای زبان ترکی حتی الامکان به چینی تکلم کنند. این ترک ها که ریشه و حقیقت اکثر ترک های آسیای میانه می باشند، انسان هایی تکاورو دلیر بوده اند که سال های متمادی از چین تا آسیای صغیر عرصه ی تاخت و تاز آن ها بوده است و حکومت ایران و چین نیز سال ها در دست همین اقوام ، یعنی سلجوقیان، تیموریان و غزنویان بوده است.
شباهت ظاهری ترک ها، مغول ها، چینی ها و منچوها سبب شده است که مردم دنیا در تشخیص به اشتباه بیفتند و استحاله فرهنگی کمونیست ها و دست کاری تاریخی آن ها و در ضمن سست عنصری برخی تاریخ نویسان چینی سبب شده که دوره های حکومتی این اقوام در چین جزو سلسله های حکومتی چین حساب شود. اما اگر کمی دقت شود ترک ها از نظر جسمانی بسیار با چینی ها متفاوت اند و دارای بدن های تنومند و قوی می باشند که واژه ی «یغور» که در واقع از کلمه ی «اویغور» گرفته شده دلیل بر همین مدعاست. پس از اسلام تقریباً همه این اقوام ترک به علل مختلف و از جمله آنکه همیشه تحت تأثیر فرهنگ ایرانی بوده اند و دیگر آنکه روح سلحشوری و جهاد را در اسلام می دیدند به اسلام گرویدند و در میان چینی ها به «هوئی »ها و اقوام، «هو» شهرت یافتند.
چینی ها در جست وجوی معنای کلمه ی «لگویش» که کلمه ترکی با معنایی بسیار عمیق است و ریشه در فرهنگ رزمی اسلامی ترک ها دارد کلمه باستانی «کونگ فو» را به کار بردند که در حقیقت به معنی عام «حکمت» است و قبل از ظهور و بروز هنر رزمی در بین آن ها به حکما اطلاق می شد و هیچ ربطی به رزمی نداشت از جمله حکیم معروف «کونگ فو تزو» یا استاد کونگ فو که به یونانی «کونفوسیوس» اطلاق می شود و اساساً رزمی کار نبوده است.
در نینجوتسو این یک قانون است، منظور از نبرد کردن پیروزی است. چنا نچه هدف دفاع کردن باشد پیروزی ممکن نیست. شمشیرمهمترازسپراست ومهارت مهمترازهمه است، سلاح نهایی مغزاست و دیگر وسایل تکمیل کننده هستند .